Wat is WCAG? De toegankelijkheidsrichtlijnen in gewone taal

WCAG is de afkorting die je tegenkomt zodra het over toegankelijke websites gaat. Het zijn de internationale richtlijnen die vastleggen wanneer een website bruikbaar is voor iedereen: ook voor iemand die slecht ziet, een screenreader gebruikt, geen muis kan bedienen of moeite heeft met lange teksten. Hieronder lees je wat WCAG precies is, welke niveaus er zijn, wat er nieuw is in de laatste versie en wanneer je als bedrijf moet voldoen.

Wat is WCAG?

WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. De richtlijnen worden opgesteld door het World Wide Web Consortium (W3C), de organisatie achter de standaarden van het web. Ze beschrijven geen vormgeving of techniek, maar toetsbare eisen: heeft elke afbeelding een tekstalternatief, is tekst goed leesbaar tegen de achtergrond, kun je alles bedienen met alleen een toetsenbord?

Juist omdat de eisen toetsbaar zijn, worden ze overal als maatstaf gebruikt. Nederlandse overheidsregels verwijzen ernaar, net als de Europese toegankelijkheidswetgeving.

De vier principes achter WCAG

Alle eisen vallen onder vier principes. Een toegankelijke website is:

• Waarneembaar: informatie is te zien, te horen of te lezen, ook zonder het oorspronkelijke zintuig. Denk aan alt-teksten bij afbeeldingen en ondertiteling bij video.
• Bedienbaar: alles werkt met een toetsenbord, bezoekers krijgen genoeg tijd en niets flitst op een manier die klachten kan veroorzaken.
• Begrijpelijk: teksten zijn helder, formulieren leggen uit wat er misging en de site gedraagt zich voorspelbaar.
• Robuust: de code is zo opgebouwd dat hulpmiddelen zoals screenreaders hem goed kunnen lezen.

Niveau A, AA en AAA: wat is het verschil?

Elke eis heeft een niveau:

• Niveau A is het minimum. Haal je dit niet, dan is een deel van je site voor sommige bezoekers onbruikbaar.
• Niveau AA is de standaard waar wetgeving naar verwijst. Hier vallen onder meer kleurcontrast (4,5:1 voor gewone tekst) en een zichtbare focus bij toetsenbordgebruik onder.
• Niveau AAA is het hoogste niveau. Het is zo streng dat het voor een complete website zelden haalbaar is; het wordt vooral voor specifieke onderdelen gebruikt.

Wie “voldoen aan WCAG” zegt, bedoelt dus bijna altijd: voldoen aan niveau AA.

WCAG 2.1 en 2.2: wat is er nieuw?

WCAG 2.1 verscheen in 2018 en voegde vooral eisen toe voor mobiel gebruik en voor mensen met een visuele beperking. WCAG 2.2, gepubliceerd in oktober 2023, gaat verder met onder andere:

• Minimale grootte van aanraakvlakken: knoppen en links moeten minstens 24 bij 24 pixels zijn, of genoeg ruimte om zich heen hebben.
• Focus niet verstopt: het element waarop de toetsenbordfocus staat mag niet volledig achter een vaste balk of cookiemelding verdwijnen.
• Slepen niet verplicht: alles wat met slepen kan, moet ook met een klik kunnen.
• Toegankelijk inloggen: geen puzzels of overtypen van codes als enige manier om in te loggen.

Wetgeving verwijst vaak nog naar WCAG 2.1 AA. Wij werken volgens 2.2 AA: dan voldoe je aan beide.

Moet mijn website aan WCAG voldoen?

Voor overheidswebsites geldt dat al sinds 2018, via het Besluit digitale toegankelijkheid overheid.

Voor bedrijven is er sinds 28 juni 2025 de European Accessibility Act. Die geldt niet voor elke website, maar voor bepaalde diensten aan consumenten: vooral webshops en andere sites waar een consument online een overeenkomst sluit, en daarnaast onder meer online bankieren en het boeken van vervoer. Een brochuresite zonder bestel- of boekfunctie valt er meestal niet onder. Micro-ondernemingen die diensten leveren (minder dan tien medewerkers en een jaaromzet of balanstotaal van hoogstens twee miljoen euro) zijn uitgezonderd. Meer daarover lees je in ons stuk over de European Accessibility Act.

Ook als je niet verplicht bent, loont het. Het gaat om een grote groep bezoekers: mensen die slecht zien of hun handen beperkt kunnen gebruiken, maar ook ouderen en de ruim twee miljoen Nederlanders die moeite hebben met lezen. Wat voor hen werkt (duidelijk contrast, grote knoppen, heldere teksten) werkt voor iedere bezoeker beter. En een goed opgebouwde pagina is ook voor zoekmachines makkelijker te lezen.

De fouten die we het vaakst tegenkomen

Bij de websites die we meten, zien we steeds dezelfde knelpunten terug:

1. Te weinig kleurcontrast: lichtgrijze tekst op een witte of beige achtergrond. Mooi in een ontwerp, slecht leesbaar op een telefoon in de zon.
2. Onzichtbare focus: wie met Tab door de pagina gaat, ziet niet waar hij is, omdat de focusrand is weggehaald.
3. Knoppen en links zonder naam: een icoon zonder tekst, waardoor een screenreader alleen “knop” voorleest.
4. Afbeeldingen zonder alt-tekst.
5. Formuliervelden zonder label: alleen een grijze tekst in het veld, die verdwijnt zodra je begint te typen.
6. Te kleine aanraakvlakken op mobiel.

Het goede nieuws: de meeste van deze punten zijn goed op te lossen zonder je site opnieuw te bouwen.

Hoe test je of je site voldoet?

Begin met onze gratis website-check. Die opent je site in een echte browser en meet onder andere kleurcontrast, toetsenbordfocus, aanraakvlakken en knoppen zonder naam, tegen WCAG 2.2 niveau A en AA. Je ziet binnen een paar minuten waar je staat.

Een automatische meting vindt niet alles. Of een alt-tekst ook iets zinnigs zegt of een formulier begrijpelijk is: dat vraagt een mens die de richtlijnen kent. Daarvoor is een WCAG-audit, €295. Wil je de gevonden punten ook laten oplossen, dan maken we je website toegankelijk en stellen we de bijbehorende toegankelijkheidsverklaring op.